Nowe formy nikotyny: kampania GIS ostrzega rodziców i szkoły przed „łatwym” nałogiem

W trzeci czwartek listopada, obchodzony w Polsce jako Światowy Dzień Rzucania Palenia, Główny Inspektorat Sanitarny przypomniał o zagrożeniach związanych z używaniem współczesnych produktów nikotynowych. Jak informuje GIS, coraz częściej spotykane e‑papierosy, podgrzewacze tytoniu i woreczki nikotynowe nie są bezpieczniejszą alternatywą dla młodzieży — prowadzą do szybkiego uzależnienia i niosą ze sobą realne zagrożenia dla zdrowia.

Utrata koncentracji i ryzyko dla rozwijającego się mózgu

Zdaniem ekspertów cytowanych w komunikacie GIS, nikotyna oddziałuje silnie na młody układ nerwowy. U młodzieży uzależnienie zaczyna się często „z ciekawości” lub w wyniku presji rówieśniczej, a następnie wpływa na zdolność koncentracji i procesy poznawcze. Według instytucji, stosowanie nowych form produktów nikotynowych wiąże się też z ekspozycją na toksyczne związki chemiczne — nie tylko samą nikotynę.

Kampania „Nowe formy – stare pułapki” i materiały dla szkół

W ramach obchodów GIS rozpoczął kampanię edukacyjną pod hasłem „Nowe formy – stare pułapki”, skierowaną do młodzieży, ich rodziców i nauczycieli. Jak informuje instytucja, zestawy materiałów mają pomóc w rozwiewaniu mitów o „mniejszej szkodliwości” e‑papierosów i innych produktów oraz ułatwić prowadzenie zajęć profilaktycznych w szkołach.

Materiały przygotowane przez GIS zawierają m.in.:

• informacje o działaniu nikotyny na organizm i rozwój mózgu,
• gotowe scenariusze zajęć i pomoce dydaktyczne dla nauczycieli,
• poradniki dla rodziców, jak rozmawiać z nastolatkami i rozpoznawać sygnały uzależnienia.

Jak podkreśla GIS, kampania kontynuuje działania rozpoczęte w maju przy okazji Światowego Dnia Bez Tytoniu i ma na celu dotarcie przede wszystkim do środowisk szkolnych oraz rodzin.

Praktyczne kroki dla rodziców i szkół

Specjaliści rekomendują podejście oparte na zapobieganiu i wsparciu zamiast karaniu. GIS akcentuje rolę budowania odporności psychicznej młodych ludzi — rozwijanie umiejętności asertywności, wspieranie pasji i aktywności pozaszkolnej, a także wzmacnianie poczucia własnej wartości jako najskuteczniejsze metody ograniczania ryzyka sięgnięcia po nikotynę.

Instrukcje, które warto wdrożyć lokalnie:

• prowadzić regularne rozmowy w klasie i w domu o zagrożeniach związanych z e‑produktami nikotynowymi, korzystając z materiałów GIS,
• organizować alternatywne formy aktywności pozalekcyjnej (sport, kluby zainteresowań),
• współpracować z lokalnymi poradniami i ośrodkami zdrowia w celu szybkiego dostępu do wsparcia dla młodzieży i rodziców,
• zwracać uwagę na miejsca, gdzie młodzież może nabyć e‑papierosy i zgłaszać obserwacje do lokalnych urzędów kontroli handlu.

Gdzie szukać pomocy i materiałów

Osoby, które chcą porozmawiać z konsultantem lub potrzebują porady w procesie rzucania palenia, mogą skorzystać z Telefonicznej Poradni Pomocy Palącym pod numerem 801 108 108. Dodatkowe informacje oraz zestawy edukacyjne udostępnia Główny Inspektorat Sanitarny na swojej stronie internetowej. Jak informuje GIS, materiały są przygotowane tak, aby nauczyciele i rodzice mogli je szybko wykorzystać w praktyce.

Co można zrobić dziś lokalnie

• szkoły: zaplanować zajęcia profilaktyczne z wykorzystaniem scenariuszy GIS w najbliższym tygodniu,
• rodzice: porozmawiać z dzieckiem o nowoczesnych produktach nikotynowych, bez bagatelizowania problemu,
• mieszkańcy: zgłaszać handlowców oferujących e‑papierosy nieletnim do odpowiednich służb,
• osoby palące: rozważyć kontakt z infolinią 801 108 108 w celu uzyskania bezpłatnego wsparcia.

GIS przypomina, że im wcześniej następuje przerwanie kontaktu z nikotyną, tym większe korzyści zdrowotne i finansowe dla osoby rezygnującej z używek oraz jej najbliższych. Lokalne szkoły i rodziny mogą wykorzystać nadchodzące tygodnie jako moment na wprowadzenie stałych działań profilaktycznych i wsparcia.

Więcej materiałów i informacji na temat kampanii „Nowe formy – stare pułapki” znaleźć można na stronie Głównego Inspektoratu Sanitarnego: gis.gov.pl.